Znaki wodne: wiadomość ukryta we włóknach

Wzór widoczny pod światło

Tradycyjny znak wodny powstaje przez miejscową zmianę rozłożenia włókien podczas formowania papieru. Cieńszy obszar przepuszcza więcej światła. Dlatego wzór może być słabo widoczny z przodu, a czytelny po podświetleniu. To cecha struktury arkusza, a nie zwykły nadruk bladym atramentem.

Wskazówka dla badacza

W analizie albumów Piranesiego V&A porównywało znaki wodne z katalogami i innymi obiektami. Takie zestawienia wspierają ustalenia dotyczące papieru i datowania. Nie zastępują jednak całego badania. Arkusz mógł być magazynowany, wykorzystany później albo pochodzić z innej partii niż sąsiednie strony.

Fotografować obraz czy obiekt

W zwykłej reprodukcji najważniejszy bywa wygląd strony oglądanej w odbitym świetle. Dokumentacyjna fotografia znaku wodnego ma inny cel i może wymagać osobnego ujęcia. Próba pokazania obu rzeczy w jednym zdjęciu często zmienia kontrast właściwego obrazu.

Zachowaj opis sposobu fotografowania i nie wzmacniaj znaku tak, by wyglądał jak plama na oryginale. W publikacji dobrze rozróżnić zdjęcie całej pracy, detal papieru oraz ujęcie pod światło. Czytelnik będzie wtedy wiedział, którą właściwość obiektu pokazuje każda fotografia.